บทคัดย่อ

                 วิทยานิพนธ์  เรื่อง “การศึกษาวิชชาและจรณะในเสขปฏิปทาสูตร”  มีวัตถุ ๒ ประการ คือ  เพื่อศึกษาวิชชาและจรณะ และการปฏิบัติวิปัสสนา ในเสขปฏิปทาสูตร  โดยศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท  คือ  พระไตรปิฎก อรรถกถา  ฏีกา  และคัมภีร์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง  เรียบเรียงบรรยาย  ตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ

                  จากการศึกษาพบว่า  เสขปฏิปทา เป็นข้อปฏิบัติของพระเสขะที่พระพุทธเจ้าได้รับสั่งให้ท่านพระอานนท์แสดงแก่พวกเจ้าศากยะผู้ครองกรุงกบิลพัสดุ์  เพื่อเป็นสิริมงคลแก่ท้องพระโรงหลังใหม่ของพวกเจ้าศากยะ  ท่านพระอานนท์ได้แสดงเสขปฏิปทา  ซึ่งได้แก่ จรณะ ๑๕ ประการ  คือ  สีลสัมปทา  อินทรียสังวร  โภชเนมัตตัญญุตา  ชาคริยานุโยค  ศรัทธา  หิริ  โอตตัปปะ  พหูสูต  การปรารภความเพียร  สติมั่นคง  ปัญญา ปฐมฌาน  ทุติยฌาน  ตติยฌาน  จตุตถฌาน  ผู้ปฏิบัติตามธรรมเหล่านี้  เรียกว่า  ผู้มีเสขปฏิปทา  จะได้วิชชา  ๓  คือ  ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ  จุตูปปาตญาณ  อาสวักขยญาณ จึงได้ชื่อว่า  ผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ 

                  จากเนื้อหาหลักธรรมในเสขปฏิปทาสูตร พบว่า มีหลักธรรมที่สำคัญ คือ อินทรียสังวร  โภชเนมัตตัญญุตา  ชาคริยานุโยค  เป็นธรรมสำหรับการเจริญวิปัสสนา ซึ่งทำให้ผู้ปฏิบัติตามสามารถบรรลุธรรมแบบเจโตวิมุตติ  และหลุดพ้นจากกิเลสเข้าถึงปัญญาวิมุตติได้ในที่สุด.

                  อินทรียสังวร  เป็นการสำรวมระวังอินทรีย์  คือ  สำรวม ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ที่กระทบกับอารมณ์ภายนอก ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และธรรมารมณ์  ถือเป็นหลักธรรมสำคัญที่พระพุทธองค์ได้ตรัสไว้ตามลำดับการปฏิบัติ เพื่อบรรลุธรรม เป็นธรรมหมวดหนึ่งใน จรณะ ๑๕ ที่พระพุทธองค์ตรัสไว้ต่อจากลำดับสีลสัมปทา

ดาวน์โหลด